«Thought daughter»: memeja që u kthye në një lëvizje kulturore për vetëpohimin e grave

Nëse librin më të fundit, një episod të ri podkasti apo një artikull në Substack jua ka rekomanduar një grua përmes ekranit, ka shumë mundësi të keni hasur një «thought daughter», një «vajzë që mendon».

Disa e përdorin vetë këtë emërtim, të tjera jo. Por janë pikërisht ato që po udhëheqin një formë të re të të mësuarit jashtë shkollës në rrjetet sociale, mes rekomandimeve kryesisht kulturore dhe ndonjë sugjerimi për blerje.

Një shembull është @bygiuliasuvak, e cila identifikohet si «thought daughter» që në përshkrimin e profilit të saj. Pak a shumë si Parker Posey në filmin Party Girl, ajo dëshmon se mund të jesh njëkohësisht tërheqëse dhe e zgjuar.

Figura të tilla e kanë vendosur në qendër të përmbajtjes që ndajnë në TikTok atë që quhet media diet ose curriculum: përzgjedhjen personale të librave, artikujve, videove dhe podkasteve që ndjekin.

Kush është «thought daughter» dhe pse kaq shumë prirje të vetëpohimit të grave lidhen me fjalën «bijë»?

Termi «thought daughter» lindi nga një meme dhe nga një pyetje fyese: «Do të parapëlqeje të kishe një djalë homoseksual apo një vajzë “k***”?»

Ishin vetë gratë që ia përmbysën kuptimin përçmues. Përmes një loje fjalësh, ato e zëvendësuan termin fyes me thought, që në anglisht do të thotë «mendim» dhe ka një tingëllim të ngjashëm. Kështu, paragjykimi i pyetjes u kthye në një përkufizim më të gjerë, që e vlerëson gruan në vend që ta zhvlerësojë.

Që prej atij momenti, «thought daughter» nisi të njihej në rrjetet sociale si një grua që reflekton shumë mbi veten. Përvoja e saj e jetës karakterizohet nga prirja për të analizuar gjithçka më tepër seç duhet, dëshira për të mësuar dhe një ndjeshmëri e theksuar, që herë pas here e bën të ndihet e pakuptuar.

Është ai «lloj» gruaje, nëse mund të flasim vërtet për një të tillë, që lexon Sylvia Plath dhe motrat Brontë, e përzgjedh me kujdes muzikën që dëgjon dhe e lidh kërkimin për të kuptuar veten me artin dhe me gjithçka që e pasuron kulturalisht.

Ndoshta jo rastësisht, ajo lidhet shpesh me atë që quhet «sindroma e vajzës së madhe»: përballë presionit dhe ndjenjës së përgjegjësisë, gjen strehë tek ambicia, të cilën shpesh e drejton nga arsimimi.

Ndoshta nuk është rastësi as që, sa herë një prirje me gratë në qendër përmban një formë vetëpohimi, shoqërohet me fjalën daughter, pra «bijë».

Kur gruaja shihet si bijë, në këtë identitet shpesh dallojmë edhe lidhjen e saj me një sistem. Me sistemin shoqëror, ku një meme e fut në një kategori dhe e shtyn të rimarrë të drejtën për ta përkufizuar vetë veten. Por edhe me sistemin familjar, që e dallon nga vëllezërit dhe parashikon për të një edukim tjetër.

Këtë dallim feminizmi shpesh e kundërshton, duke i konsideruar vajzat tashmë të edukuara mjaftueshëm dhe duke e drejtuar vëmendjen më shumë te prindërit e djemve, përmes thirrjes: «Edukoni djalin tuaj».

Të qenët bijë është një identitet që i bashkon të gjitha. Secila ka qenë e tillë dhe secila, në rrethanat e veta, nuk është vetëm bijë e prindërve, por edhe e një sistemi më të madh.

Nga «media diet» te «curriculum»: kultura vazhdon të ketë vëmendje në rrjetet sociale

Në qendër të përmbajtjeve që ndajnë shumë gra gjendet një program i mirëfilltë për të mësuar. Ai quhet media diet ose curriculum dhe përbëhet nga artikuj, video, podkaste e libra të ndjekur gjatë një dite, një jave apo një muaji, në varësi të formatit të zgjedhur.

Është një mënyrë prezantimi që po përhapet, ndoshta si përgjigje ndaj lodhjes sonë kolektive nga mbingarkesa mediatike.

Kjo përzgjedhje ofron një alternativë të vlefshme ndaj doomscrolling, shfletimit pa fund të përmbajtjeve shqetësuese. Ajo e nxit ndjekësin t’u kushtojë kohë materialeve me vlerë edukative dhe, mbi të gjitha, të mos mbështetet vetëm tek ato që i propozon algoritmi.

Vetë kërkimi dhe filtrimi i përmbajtjeve që nxisin mendjen përbëjnë një përzgjedhje të kujdesshme mediatike. Kjo nuk është shumë larg fiksimit tonë për të përmirësuar e përsosur gjithçka që na del përpara.

Edhe fjalët që përdoren për ta përshkruar fenomenin kanë peshën e tyre. «Dietë» dhe «plan studimi» nënkuptojnë seriozitet e disiplinë. Kështu, ky format bëhet një lloj veprimtarie jashtëshkollore për të rritur, që kërkon përkushtim dhe vëmendje të ngjashme me ato që i kushtojmë një programi studimi apo edhe një plani ushqimor.

Nga «thought daughter» te «lit girl» dhe gratë «tmerrësisht të kulturuara»

Megjithatë, ky fenomen nuk lidhet vetëm me «thought daughter». Janë edhe lit girls, vajzat që, siç sugjeron emri, e përqendrojnë interesin kryesisht te letërsia.

Pastaj janë gratë që përshkruhen me shprehjen ironike disgustingly educated, «tmerrësisht të kulturuara». Përmes videove udhëzuese ose listave me tema të gjera për t’u hulumtuar në kohën e lirë, ato premtojnë një mundësi për t’u pasuruar kulturalisht.

Fakti që pas shumicës së këtyre videove qëndrojnë gra nuk është rastësi. Edhe kur largohemi nga rrjetet sociale dhe hyjmë në auditorët universitarë, gratë kanë një prani të spikatur.

Sipas një artikulli të publikuar nga Eurostat në gusht, numri i grave që u diplomuan në Bashkimin Europian gjatë vitit 2024 ishte më i lartë se ai i burrave: 2,6 milionë gra, kundrejt 1,9 milionë burrave.

Sigurisht, kultura nuk fitohet vetëm në auditorë. Megjithatë, brenda dhe jashtë ekranit, duket se janë sërish gratë ato që na nxisin të hulumtojmë, të zhvillohemi në marrëdhëniet me të tjerët dhe të pasurohemi me dije.

Ndoshta jo për të dalë të parat, por për të kërkuar, përballë çdo stereotipi, hapësirën për ta përcaktuar vetë identitetin e tyre. Pa ia lënë një memeje ta bëjë këtë në vend të tyre.