Shalqiri: A e dini se hiqni farat dhe lëkura janë pjesa më e pasur

Shalqiri është simboli i verës: freskues, hidratues dhe i pranishëm pothuajse në çdo tryezë gjatë pushimeve. Megjithatë, vazhdon të nënvlerësohet.

Ka nga ata që e konsiderojnë “vetëm ujë”, nga ata që e konsumojnë rreptësisht pas vaktit dhe nga ata që, pa u menduar, i heqin farat dhe lëkurën.

Por a është vërtet kjo mënyra më e mirë për ta ngrënë?

Doktoresha Serena Missori, endokrinologe dhe autore e librit “La dieta dei biotipi”, ndihmon për të sqaruar disa nga pyetjet më të zakonshme.

A është shalqiri vërtet “vetëm ujë”?
“Absolutisht jo. Ai përbëhet në mbi 90 për qind nga ujë dhe pikërisht për këtë arsye ndihmon në hidratim, diçka veçanërisht e rëndësishme gjatë verës, kur përmes djersitjes humbasim shumë lëngje dhe kripëra minerale.”

“Por përmban gjithashtu vitamina, minerale, likopen, një antioksidant të fuqishëm, si edhe citrulinë, një aminoacid i rëndësishëm për shëndetin kardiovaskular.”

Përse flitet kaq shumë për citrulinën?
“Ajo gjendet kryesisht në pjesën e bardhë pranë lëkurës. Nxit prodhimin e oksidit nitrik, një substancë që favorizon zgjerimin e enëve të gjakut dhe kontribuon në mirëqenien e endotelit dhe të sistemit vaskular.”

“Disa studime kanë treguar edhe efekte pozitive mbi disa parametra kardiometabolikë.”

A mund të hahen farat dhe lëkura?
“Po. Farat janë të ngrënshme dhe përmbajnë proteina, fibra dhe magnez.”

“Edhe lëkura mund të konsumohet. Ajo ka veti diuretike, favorizon funksionimin e zorrëve dhe ndihmon në reduktimin e mbetjeve ushqimore.”

A ndihmon kundër mbajtjes së lëngjeve?
“Po. Falë përmbajtjes së lartë të ujit dhe fibrave, shalqiri nxit diurezën dhe mund të jetë i dobishëm në rast fryrjeje dhe mbajtjeje të lëngjeve.”

“Mund të përdoret gjithashtu për përgatitjen e pijeve freskuese me ujë, limon dhe mente.”

Kur është më mirë të konsumohet?
“Është më mirë të hahet si ushqim i ndërmjetëm, në mëngjes ose në fillim të vaktit.”

“Nëse konsumohet pas një dreke të bollshme, mund të shkaktojë fryrje, ta ngadalësojë tretjen dhe, te disa persona, të favorizojë refluksin.”

A duhet të bëjnë kujdes personat me gastrit ose refluks?
“Po. Ata që vuajnë nga gastriti ose refluksi duhet të shmangin konsumimin e tij menjëherë pasi e kanë nxjerrë nga frigoriferi dhe duhet të tregojnë kujdes me sasinë.”

“Edhe porcionet shumë të mëdha mund t’i përkeqësojnë simptomat.”

A mund ta konsumojnë personat me diabet?
“Shalqiri përmban sheqerna natyrale, ashtu si çdo frut tjetër. Megjithatë, nuk duhet parë vetëm indeksi glicemik: rëndësi kanë edhe ngarkesa glicemike, porcioni dhe përbërja e vaktit.”

“Prandaj, ai mund të përfshihet në një dietë të ekuilibruar, veçanërisht nëse shoqërohet me proteina ose yndyra të shëndetshme.”

Tri këshilla praktike për ta shijuar më mirë
“Së pari, shmangni konsumimin e tij shumë të ftohtë. Së dyti, zgjidhni porcione të përshtatshme. Së treti, kombinojeni me ushqime të tjera, si djathë feta, kos grek, rikota, fruta të thata, borzilok, mente ose vaj ulliri ekstra të virgjër.”

“Në këtë mënyrë mund të krijoni një vakt ose ushqim të ndërmjetëm më të plotë.”

Gjashtë gjëra që duhet të dini për shalqirin
1. Pjesa më e vlefshme nuk është domosdoshmërisht ajo e kuqe
Pjesa e bardhë e shalqirit, e cila zakonisht hidhet së bashku me lëkurën, është më e pasur me citrulinë.

Ky aminoacid favorizon prodhimin e oksidit nitrik dhe kontribuon në shëndetin e enëve të gjakut dhe në qarkullimin normal.

2. Farat nuk është e nevojshme të hiqen
Ato janë plotësisht të ngrënshme dhe përmbajnë proteina, fibra dhe magnez.

Kur konsumohen së bashku me tulin dhe në sasi normale, nuk paraqesin problem për shumicën e njerëzve.

3. Është një aleat kundër vapës dhe mbajtjes së lëngjeve
Duke qenë se përbëhet në mbi 90 për qind nga ujë, shalqiri ndihmon në zëvendësimin e lëngjeve të humbura përmes djersitjes.

Falë efektit të tij diuretik dhe përmbajtjes së fibrave, mund të ndihmojë gjithashtu kundër fryrjes dhe mbajtjes së lëngjeve.

4. Jo shumë i ftohtë
Konsumimi i tij sapo është nxjerrë nga frigoriferi nuk është gjithmonë zgjedhja më e mirë, sidomos për personat që vuajnë nga gastriti ose refluksi.

Temperatura shumë e ulët mund t’i theksojë shqetësimet e tretjes.

5. Më mirë përpara sesa pas vaktit
Ndryshe nga sa mendojnë shumë njerëz, është më mirë të konsumohet në fillim të vaktit ose si ushqim i ndërmjetëm, sesa në fund të drekës apo darkës.

Pas një vakti të bollshëm mund të favorizojë fryrjen, ta ngadalësojë tretjen dhe ta shtojë refluksin te personat e predispozuar.

6. Cili është kombinimi ideal?
Për ta bërë më të ngopshëm dhe për ta mbajtur më të qëndrueshëm nivelin e sheqerit në gjak, mund të kombinohet me një burim proteinash ose yndyrash të shëndetshme.

Djathi feta, kosi grek, rikota, frutat e thata, borziloku, menta dhe pak vaj ulliri ekstra i virgjër janë ndër kombinimet më të përshtatshme.