Sa fiton Papa dhe sa paguhen kardinalët, peshkopët e priftërinjtë? Çfarë ndryshon me Leonin XIV

Sa paguhet Papa? Po një kardinal, një peshkop apo një prift? Pyetje që prej vitesh ngjallin kureshtje, sidomos kur bëhet fjalë për financat e Vatikanit.

Në vitin 2021, në kulmin e pandemisë, Papa Françesku ndërhyri drejtpërdrejt te pagat e niveleve më të larta të Selisë së Shenjtë, duke vendosur masa kursimi për të ulur shpenzimet dhe për të mbrojtur vendet e punës.

Tani, me Leonin XIV, një pjesë e atyre masave merr fund.

Me një Motu proprio, Papa i ri ka shfuqizuar disa nga kufizimet e vendosura nga Françesku përmes dokumentit “Un futuro sostenibile”. Nga 1 shtatori 2026, hiqet ndër të tjera ulja prej 10% e pagës së kardinalëve të Kurisë Romake.

Kjo nuk do të thotë, megjithatë, se Vatikani do të kompensojë vitet e kaluara. Shumat që nuk janë marrë gjatë periudhës së masave të kursimit nuk do të kthehen dhe as ngrirja e disa shtesave të vjetërsisë nuk do të kompensohet retroaktivisht.

Si llogariten pagat në Kishë

Edhe brenda strukturave të Kishës ekzistojnë role, hierarki dhe nivele përgjegjësie që ndikojnë në pagesë.

Funksioni që një klerik mban, vjetërsia në detyrë dhe pozicioni brenda hierarkisë ndikojnë në shumën që mund të marrë.

Pra, nuk ekziston një pagë e vetme që vlen për çdo prift, peshkop apo kardinal. Pagesa ndryshon sipas detyrës dhe institucionit ku personi shërben.

Sa fiton Papa?

Rasti i Papës është i ndryshëm.

Për kreun e Kishës Katolike nuk ekziston një “rrogë mujore” në kuptimin klasik, si ajo e një punonjësi të Selisë së Shenjtë.

Shifra prej rreth 2.500 eurosh në muaj që qarkullon shpesh lidhet me përllogaritje historike apo me pagesën që tradicionalisht i është atribuar funksionit, por nuk është një pagë zyrtare e komunikuar nga Vatikani për Papën aktual.

Papa Françesku kishte hequr dorë nga një pagesë personale dhe kishte zgjedhur një stil jete veçanërisht të përmbajtur, ndërsa shpenzimet e lidhura me funksionin e tij mbuloheshin nga Selia e Shenjtë.

Edhe për Leonin XIV është më e saktë të flitet për burimet, rezidencën dhe shërbimet që Vatikani i vë në dispozicion për ushtrimin e detyrës sesa për një pagë mujore të mirëfilltë.

Sa fitojnë kardinalët?

Përpara ndërhyrjes së Papa Françeskut në vitin 2021, kardinalët e Kurisë Romake mund të arrinin në rreth 5.500 euro në muaj, në varësi të funksionit dhe pozicionit që mbanin.

Gjatë pandemisë, kjo shumë u reduktua me 10%.

Në vitin 2024, Françesku ndërhyri sërish, duke pezulluar disa shtesa, mes tyre Gratifica per la Segreteria dhe Indennità di Ufficio, çka solli një tjetër ulje prej disa qindra eurosh në muaj për disa prej tyre.

Vendimi i Leonit XIV heq tani uljen prej 10%.

Pra, kardinalët rikuperojnë atë pjesë të pagës nga tani e tutje, por nuk marrin paratë e humbura ndër vite.

Po ashtu, duhet bërë një dallim i rëndësishëm: nuk ekziston një “pagë universale e kardinalit”. Shumat varen nga posti konkret që mban secili.

Sa fiton një prift?

Për një prift famullie, pagesa zakonisht lëviz rreth 1.000 deri në 1.200 euro në muaj, veçanërisht për ata që kanë më shumë përgjegjësi.

Edhe këtu, vjetërsia dhe detyrat kanë peshë.

Një klerik mund të ngjitet në hierarki dhe të marrë funksione si peshkop, kryepeshkop, monsinjor apo kardinal, me pagesa që ndryshojnë sipas nivelit dhe detyrës.

Po murgeshat dhe fretërit?

Murgeshat zakonisht nuk marrin një pagë thjesht sepse i përkasin një urdhri fetar.

Nëse punojnë si mësuese, infermiere, edukatore apo në një profesion tjetër, mund të marrin një pagë sipas kontratës përkatëse të punës.

Edhe fretërit, në shumë urdhra, nuk kanë një pagë personale në kuptimin klasik.

Urdhra si françeskanët, dominikanët, jezuitët apo karmelitët jetojnë në komunitet dhe për ta vlejnë zotime si varfëria, bindja dhe dëlirësia. Mjetet e jetesës së tyre varen nga komuniteti, aktivitetet që ushtrojnë dhe, në shumë raste, edhe nga donacionet.

Çfarë ndryshon realisht me Leonin XIV?

Masat e Françeskut të vitit 2021 nuk prekën vetëm kardinalët.

Ato parashikonin ulje prej 10% për kardinalët e Kurisë, 8% për drejtues dhe sekretarë të dikastereve dhe 3% për disa punonjës klerikë apo anëtarë të urdhrave fetarë.

Për disa kategori u ngrinë gjithashtu shtesat dyvjeçare të vjetërsisë.

Vendimet erdhën në një moment kur Vatikani po përballej me pasojat ekonomike të pandemisë, përfshirë rënien e të ardhurave pas mbylljes së zgjatur të Muzeve të Vatikanit.

Qëllimi i deklaruar i Papa Françeskut ishte ulja e kostove pa kaluar në masa edhe më të rënda që mund të prekni vendet e punës.

Leoni XIV tani e konsideron atë fazë të përfunduar.

Në dokumentin e ri thuhet se masat e kursimit mund të kapërcehen, ndërsa institucionet e Selisë së Shenjtë dhe të Shtetit të Vatikanit duhet të vazhdojnë të punojnë për qëndrueshmërinë financiare me mjete të tjera.

Pra, kursimi i jashtëzakonshëm mbi pagat po merr fund.

Por jo gjithçka kthehet si më parë: nuk ka pagesa retroaktive dhe as kompensim për shtesat e ngrira gjatë viteve të austerity.

Në Vatikan, epoka e shkurtimeve të pagave e nisur gjatë pandemisë duket se po mbyllet, por pa fshirë efektet financiare të viteve të kaluara.