“Nonna maxxing”: pse Gen Z është lodhur duke performuar dhe dëshiron të jetojë si gjyshet
“Nonna maxxing” është trendi që tregon ndikimin që gjyshet po ushtrojnë te të rinjtë, të cilët, pas burnout-it të radhës, ndiejnë nevojën të ngadalësojnë dhe të frymëzohen nga modele më të afërta, më të arritshme dhe më ngushëlluese.
Vetë emri është ironik: në vend që të maksimizojmë produktivitetin, estetikën apo performancën, ideja është të “maksimizojmë”, pa nxitim, çastet e çmuara të jetës.
Gen Z, e detyruar të lundrojë mes krizës ekonomike, pasigurisë në punë, qirave të larta, çmimeve të papërballueshme të shtëpive, luftërave, krizës klimatike dhe një vështirësie të përgjithshme për ta parë të ardhmen me optimizëm, sa herë që i jep vetes disa minuta scroll në rrjetet sociale bombardohet me një formulë thuajse të vetme se si duhet të ndihet më mirë: të stërvitet shpesh, mundësisht me set sportiv të kombinuar, të bëjë journaling, të pijë një matcha të mirë, të dëgjojë podcast-e motivuese dhe, ndërkohë, të kryejë me përpikëri një rutinë skincare me 25 hapa.
Edhe pse disa prej këtyre zakoneve mund t’i bëjnë vërtet mirë dikujt, ndonjëherë ato rrezikojnë të shndërrohen në një tjetër rutinë që ushqen stresin. Dhe kur nuk arrin t’i fusësh të gjitha në përditshmëri, krijojnë edhe më shumë ndjenjë faji.
Ndoshta pikërisht për këtë arsye Gen Z po e kthen vëmendjen drejt një figure shumë më të afërt dhe shumë më pak të prekur nga algoritmi: gjyshja tipike.
Gjyshja nuk jeton online
Gjyshja, zakonisht, nuk ka rrjete sociale. Dhe nëse i përdor, e bën me distancën e duhur.
Ajo nuk jeton online dhe nuk është viktimë e scroll-it kompulsiv, sepse preferon aktivitete konkrete dhe manuale: thur, merret me punë dore apo kujdeset për kopshtin.
Sot nuk është e pazakontë të hasësh në rrjete ish-shoqe klase ende pa mbushur të 30-at, edhe ato nga të cilat nuk do ta prisje kurrë, duke thurur rroba apo çanta crochet me dorë.
Unë dhe grupi im i shoqeve, për shembull, ia kushtuam një mbrëmje dekorimit të filxhanëve dhe krijimit të bizhuterive prej qeramike, ndërsa flisnim për gjithçka dhe për asgjë.
Gjyshja gatuan, nuk porosit
Gjyshja as nuk e di çfarë do të thotë të porosisësh ushqim në shtëpi.
Versioni i saj i “delivery-t” është t’i kërkojë fqinjës dy vezë sepse ka harruar t’i blejë, për t’ia kthyer nderin herën tjetër kur t’i nevojitet asaj diçka.
Edhe Gen Z duket se po rizbulon kënaqësinë e gatimit në shtëpi, eksperimentimin me përbërësit dhe përgatitjen e recetave të reja.
Ka një kënaqësi të veçantë te momenti kur shijon diçka për të cilën ke investuar vetë kohë dhe energji.
Rikthimi te tregu dhe kënaqësia e së përdorurës
Gjyshja ka shkuar gjithmonë në treg.
Ndërsa Gen Z ka kaluar nga sikleti për të pranuar se blinte rroba te tezgat, te krenaria për këtë zgjedhje: të gjesh një okazion, një veshje unike dhe ndoshta prej materiali natyral me pak para, sot shihet si një arritje.
Pa kronometër, pa nxitim
Për gjyshen, punët e ditës nuk kryhen me kronometër. Çdo gjë kërkon kohën e vet.
Dhe për një brez të lodhur nga vrapi i vazhdueshëm, kjo mënyrë të menduari duket çliruese.
Gjyshet njohin personalisht njerëzit që punojnë në lagjen e tyre: shitësen, baristin, arkëtaren, bukëpjekësin. Ndalojnë për t’i përshëndetur, shkëmbejnë dy fjalë dhe ndërtojnë marrëdhënie të vogla të përditshme.
Ndoshta pikërisht për të rikthyer këtë lloj kontakti spontan, Gen Z ka krijuar edhe një seri formatesh në internet që me siguri i keni parë: njerëz që ndalohen në rrugë dhe pyeten për gjëra të thjeshta, por të thella, si “Çfarë është dashuria për ju?” apo “Çfarë është lumturia?”.
Ose biseda më të lehta për blerjet e fundit, çfarë kanë në çanta, shenjën e horoskopit dhe kuriozitete të vogla personale.
Një takim rastësor shndërrohet kështu në një moment lidhjeje njerëzore, edhe nëse zgjat vetëm pak sekonda.
Libra prej letre, revista dhe rikthimi i kioskave
Kur gjyshja lexon, lexon një libër të shtypur ose shfleton një revistë.
Gen Z po rivlerëson kioskat e vjetra të gazetave, të cilat po shndërrohen në hapësira eventesh dhe pop-up-esh, frekuenton tregje të përdorura për të gjetur klasikë të letërsisë dhe po rizbulon erën e letrës.
Përvoja fizike e shfletimit të një libri po bëhet sërish më tërheqëse se leximi përmes ekranit të një e-book-u.
Koha për të tjerët
Gjyshja ka kohë për njerëzit: familjarë, miq, të njohur dhe ndonjëherë edhe të panjohur.
I sheh në sy. I dëgjon vërtet. Ndoshta ulur përpara një kafeje.
Gen Z, gjithnjë e më e privuar nga hapësirat autentike të socializimit, duket se dëshiron pikërisht këtë aftësi për të qëndruar bashkë.
Edhe zakoni për të dalë për mëngjes po bëhet gjithnjë e më i preferuar: kushton më pak se një aperitiv dhe i jep ditës një fillim më të ëmbël.
Të lëvizësh pa e kthyer çdo gjë në performancë
Gjyshja italiane zakonisht nuk stërvitet sipas mënyrës klasike që sot njohim: nuk ndjek programe palestre, nuk bën Pilates apo yoga me objektivin për të arritur një formë të caktuar fizike.
Megjithatë, shpesh është aktive dhe çuditërisht e fortë.
Ecën, lëviz, bën punët e përditshme pa e kthyer çdo lëvizje në rezultat për t’u regjistruar dhe publikuar.
Edhe këtu Gen Z duket se po rizbulon një mënyrë tjetër për t’u kujdesur për trupin: të lëvizësh pa obsesion, të ecësh, të shohësh përreth, të jesh prezent, pa ndier domosdoshmërisht nevojën të vraposh një gjysmëmaratonë vetëm që rezultati të shfaqet në Strava.
Një marrëdhënie më e natyrshme me plakjen
Gjyshet duken gjithashtu më pak të robëruara nga beteja estetike kundër kohës.
Shpesh nuk njohin filler-at, botox-in, kremrat anti-age dhe, në disa raste, as bojën e flokëve.
Nëse nga njëra anë çdo praktikë e re estetike na prezantohet si një formë kujdesi ndaj vetes, nga ana tjetër ajo mund të bëhet pengesë për pranimin e rrjedhës natyrale të kohës.
Edhe Gen Z duket se kërkon njëfarë distance nga kjo narrativë dhe po e përqafon më shumë natyralitetin.
Një brez i lodhur nga ideja se duhet të jetë gjithmonë produktiv
Gen Z është rritur me idenë e produktivitetit të pandërprerë, deri në pikën që shpesh ndihet në faj kur ndalon dhe i jep vetes kohë për të pushuar apo për të qenë me njerëzit që do.
“Nonna maxxing” bëhet kështu një trend pothuajse i nevojshëm sepse, ndoshta për herë të parë, të fton të mos monetizosh, të mos vraposh, të mos performosh.
Kjo, sigurisht, nuk do të thotë të idealizojmë të shkuarën.
Shumë gjyshe, ndryshe nga shumë vajza të reja sot, nuk kanë pasur mundësinë të studiojnë, të punojnë, të udhëtojnë, të kultivojnë pasione jashtë shtëpisë apo jashtë kujdesit për familjen, të jenë financiarisht të pavarura ose të largohen nga marrëdhënie toksike dhe pritshmëri të ngurta shoqërore.
Po ashtu, disa theksojnë se brezat e mëparshëm mund ta përballonin një ritëm më të ngadaltë edhe sepse kishin më shumë stabilitet ekonomik: paga më të sigurta, pensione më të garantuara, shtëpi më të lira, kosto më të ulët jetese dhe, sigurisht, një botë pa rrjete sociale.
Megjithatë, mbetet domethënëse kjo nevojë e Gen Z për ta përqafuar progresin, por në të njëjtën kohë për të marrë me vete pjesët më të shëndetshme të rrënjëve të veta.
