Në verë nuk dimë më ta jetojmë “dolce far niente”, por vetëm ta postojmë

Nga Vanity Fair Italia

Dy javë më parë u nisa me shoqet e mia për të jetuar “dolce far niente”-n klasike të verës. Si çdo vit, shkuam në një qytezë të vogël në Liguri, pa pritshmëri të mëdha për atë që do të bënim. Kisha vetëm një siguri: duhej të bëja sa më shumë foto për t’i publikuar në rrjetet sociale.

Para nisjes, njëra prej shoqeve më tha: “So, mos harro, ti ke detyrën të krijosh një dump për Instagram me fotot e tua”. Dhe unë e mora shumë seriozisht këtë mision, duke fotografuar çdo detaj që mund të dukej aesthetic.

Kjo fjalë sot nuk nënkupton vetëm diçka të bukur dhe harmonike, por në rrjetet sociale ka marrë një kuptim shumë më të gjerë. TikTok dhe Instagram vitet e fundit janë mbushur me trende – nga clean girl, te Y2K dhe old money ku secili ka imazherinë dhe estetikën e vet.

Mes tyre është edhe “dolce far niente”, që është bërë virale edhe jashtë Italisë, duke ruajtur emrin e saj italian. Postim pas postimi, ajo tregon një mënyrë jetese të ngadaltë dhe të shkujdesur, që sidomos gjatë verës lidhet me Italinë.

Kështu, sapo filluan pushimet, vendosa ta merrja gjithmonë telefonin me vete, gati për të kapur çdo detaj që i ngjante këtij imagjinari. Një tezge me bizhuteri shumëngjyrëshe? Foto. Perëndimi në plazh? Foto. Një shportë me fruta të freskëta? Foto.

Pastaj pyeta veten nëse të gjitha ato imazhe do të më shërbenin vërtet apo nëse, në fakt, po merrja me vete edhe një pjesë të vrullit të përditshmërisë, pa qenë në gjendje ta shijoja plotësisht kohën e lirë.

Paradoksi ishte pikërisht aty: po përpiqesha të jetoja dolce far niente, por në të njëjtën kohë ndieja nevojën ta dokumentoja. Edhe ngadalësia dukej sikur kishte nevojë për dritën e duhur, perëndimin e duhur, detajin e duhur për t’u fotografuar. Madje edhe të mos bëje asgjë rrezikonte të shndërrohej në diçka që duhej bërë “siç duhet”.

Në fund të fundit, rrjetet sociale na kanë mësuar të tregojmë shumë nga ajo që bëjmë. Një koncert, një udhëtim apo edhe një ditë e zakonshme mund të shndërrohen lehtësisht në diçka për t’u fotografuar dhe shpërndarë.

Dhe nuk bëhet fjalë vetëm për FOMO-n, frikën se mos mbetemi jashtë apo humbasim diçka. Bëhet fjalë edhe për një zakon që tashmë është bërë i vështirë për t’u thyer: ta jetojmë një eksperiencë dhe, në të njëjtën kohë, të mendojmë se si do ta tregojmë në profilet tona.

Sa herë e kam gjetur veten duke pasur zili bashkëmoshatarët e mi, teksa shihja dump-et e pafundme me foto në profilet e tyre. Sa herë kam menduar se si mund t’i jetoja edhe unë ato eksperienca, plot argëtim dhe “dolce far niente”.

Por mbi të gjitha, sa herë kam marrë telefonin për të bërë një foto që të përcillte të njëjtat vibes përmes ekranit, edhe pse e dija se ajo foto ishte krijuar kryesisht për t’u parë nga të tjerët.

Profilet në rrjetet sociale, në mënyrë të pashmangshme, tregojnë një version të përzgjedhur të realitetit. Përpiqemi të tregojmë versionin tonë më të mirë ose, siç do të thoshte Gen Z, të jemi “performativë”.

Zgjedhim veshjen më të bukur, presim dritën perfekte dhe buzëqeshim para kamerës. Rrallëherë dokumentojmë një ditë të tërë të kaluar në shtrat, përballë një ekrani.

Kështu, duke parë vazhdimisht imazhe të njerëzve që duket sikur janë gjithmonë duke udhëtuar, duke bërë diçka apo të rrethuar nga miqtë, mund të krijohet një lloj gare e heshtur: kush udhëton më shumë, kush argëtohet më shumë, kush duket sikur po jeton jetën më të mirë.

Një garë në të cilën, natyrisht, është e pamundur të përcaktohet një fitues.

Një dump vjen pas tjetrit, përpara se të kemi pasur kohë të ndalemi vërtet te fotot që po shohim, dhe mund të na lindë natyrshëm ndjesia se duhet të publikojmë edhe ne një të tillë.

Jo domosdoshmërisht për të mashtruar dikë, por sepse ndarja e eksperiencave është bërë pjesë e mënyrës se si tregojmë atë që jetojmë.

Megjithatë, do të ishte e reduktuar ta shihnim gjithçka vetëm në sipërfaqe. Pas mijëra fotove që mbushin galeritë tona nuk qëndrojnë vetëm presioni i rrjeteve sociale apo nevoja për t’u dukur.

Ekziston edhe diçka shumë më njerëzore: dëshira për ta ndalur kohën.

Ritmet e shpejta që përcaktojnë ditët tona, nga puna te algoritmet e internetit, na kujtojnë vazhdimisht se sa shpejt kalon koha dhe sa lehtë mund t’i harrojmë edhe momentet më të bukura.

Prandaj, fotografimi mund të bëhet edhe një mënyrë për t’i rezistuar kësaj shpejtësie, duke kapur një çast dhe duke e ruajtur në një imazh.

Nëse mendoj për galerinë time, aty ka mijëra foto që tregojnë jetën time nga viti 2016 e deri sot. Është e vërtetë që shumë prej tyre janë bërë për t’u publikuar në rrjetet sociale, por sot i shoh për një arsye krejt tjetër: janë bërë një arkiv personal, një mënyrë për të rikthyer vitet dhe për të kujtuar njerëz, emocione dhe vende që, pa ato fotografi, ndoshta do t’i kisha harruar.

Pas disa javësh do të nisem përsëri dhe, si gjithmonë, do t’i premtoj vetes të njëjtat gjëra: ta lë telefonin në çantë, të shijoj dolce far niente dhe të shkëputem, të paktën për disa ditë, nga ritmi i vrullshëm i përditshmërisë.

E di që nuk do t’ia dal plotësisht.

Do të bëj përsëri fotografi dhe shumë prej tyre do të publikohen në Instagram.

Por këtë herë me një ndërgjegjësim ndryshe: jo çdo imazh është krijuar për t’u treguar. Disa ekzistojnë thjesht që ne të mos harrojmë.