Mjaft me VIP-a: po sikur në reality show të hynin politikanët?
Nga Giovanna Gallo
Në vend të Ilary Blasit, në studio është kryetari i Dhomës së Deputetëve, Lorenzo Fontana. Në shtëpi, në vend të Valeria Marinit, Carmen Di Pietros dhe Jonathan Kashanianit, hyjnë figurat kryesore të qeverisë dhe opozitës. Në dhomën e rrëfimit flitet për fatin e Italisë, ndërsa gjatë sfidave diskutohen dekrete. Në transmetim të drejtpërdrejtë debatet nxehen, ndonjëherë deri në përplasje verbale.
Po, po e përfytyrojmë politikën italiane si një reality show, më saktë si “Grande Fratello Vip”. Duket si një skenar distopik, në stilin e “Black Mirror”, por seriali i Netflix-it na ka mësuar se ajo që lind nga imagjinata e shfrenuar e një skenaristi mund të bëhet vërtet realitet.
Dhe meqë në Evropë reality show-t me politikanë tashmë kanë hyrë në programacionet televizive, siç vuri në dukje Davide Maggio në një editorial të tij, asgjë nuk na pengon që edhe në Itali të përfytyrojmë një të ardhme ku politikanët tanë bëhen konkurrentë të formateve mes argëtimit dhe aktualitetit.
Reality show me politikanë, nga “Het Conclaaf” te “Højskolen”
Në Evropë, kësaj tendence i kanë dhënë formën e dy emisioneve. I pari është belg dhe quhet “Het Conclaaf” (“Konklava”). I dyti është danez dhe quhet “Højskolen”, një program i ngjashëm me “Il Collegio”, por me figura shumë me ndikim nga politika vendase.
“Het Conclaaf” u transmetua në vitin 2024, përpara zgjedhjeve federale në Belgjikë. Programi i kanalit VTM arriti të mblidhte në një kështjellë dhe këtu mendja të shkon pashmangshmërisht te “The Traitors” shtatë prej figurave kryesore të politikës së vendit. Për një fundjavë të tërë, ata qëndruan brenda mureve të saj, nën vëzhgimin e kamerave, duke folur për fatin e vendit dhe mundësitë e reja.
Emisioni shënoi rezultate të mira shikueshmërie dhe nxiti një debat të zjarrtë. Në njërën anë qëndronin pikëpyetjet për etikën politike; në tjetrën, dëshira e qytetarëve për të parë përtej fasadës dhe për të vëzhguar pa filtra çfarë ndodh në dhomat e pushtetit.
Gjatë transmetimit pati përplasje dhe momente delikate. Më i bujshmi ishte ai mes kreut të partisë N-VA, Bart De Wever, dhe kryeministrit në largim, Alexander De Croo. Shtypi, nga njëra anë, e vlerësoi formatin; nga ana tjetër, kritikoi censurimin gjatë xhirimeve të disa temave të nxehta të politikës së brendshme, veçanërisht kostot e monarkisë.
“Konklava” nuk pati një sezon të dytë, por vetëm një episod special të disponueshëm në internet. Megjithatë, mund të konsiderohet eksperimenti i parë në Evropë që ndërthur reality show-n me politikën.
Nga kështjella që të kujton “The Traitors”, kalojmë te shkolla me konvikt që të sjell ndër mend “Il Collegio”. Bëhet fjalë për “Højskolen”, formatin danez të transmetuar në mars, i cili huazoi idenë kryesore të “Het Conclaaf”: të marrë disa emra të rëndësishëm të politikës vendase, t’i vendosë në një shkollë për të rritur, pa celularë dhe pa këshilltarë komunikimi që t’u tregojnë si të sillen, dhe t’i vërë përballë sfidave të ndryshme. Të gjitha me të njëjtin qëllim: t’i paraqesë jo vetëm si politikanë, por edhe si njerëz.
Ndoshta reality show-t me politikanë në Itali ekzistojnë tashmë: quhen talk show
Në fakt, mjafton të ndezësh televizorin për të kuptuar se dinamika e reality show-t, me një fjalor dhe tema natyrisht të ndryshme, është tashmë para syve tanë. E gjejmë në talk show, në emisionet që ndërthurin informacionin me argëtimin dhe ku politika hyn pashmangshmërisht, madje edhe në podkaste. Dikush tha “Pulp Podcast”?
Debatohet dhe përplasen qëndrime, denigrohet tjetri, gërmohet në të shkuarën për të zhvlerësuar të tashmen. Shpesh me tone të pakëndshme dhe aspak konstruktive.
Personazhet e këtyre debateve përfaqësojnë të njëjtat tipe si ata që përzgjidhen për reality show: ka provokatorë dhe paqëtues; ka nga ata që kanë argumente e teza dhe luftojnë për t’i mbrojtur, dhe nga ata që nuk i kanë; ka njerëz që nuk i lënë të tjerët të flasin dhe të tjerë që i njohin më se mirë rregullat e oratorisë.
Nga televotimi te votimi është vetëm një hap. Ndoshta nuk do të shohim kurrë një emision ku Giorgia Meloni, Elly Schlein, Giuseppe Conte dhe Matteo Salvini, të mbyllur në një shtëpi, diskutojnë për fatin e Italisë. Por përse nuk na hiqet nga mendja ideja se një skenar i tillë nuk është edhe aq larg realitetit?
