'Maxxing' është fjala e vitit 2026 dhe ndoshta ne jemi viktima të një fiksimi me vetëpërmirësimin

Vitin e kaluar, Dictionary.com zgjodhi “67” si fjalën e vitit. Në vitin 2026, faqja e Dictionary Media Group, ku bën pjesë edhe Thesaurus.com, ka zgjedhur “maxxing”. Një term që, në variantet e tij të shumta, është vërtet në gojën e të gjithëve.

Gjatë vitit të fundit, në rrjetet sociale dhe jashtë tyre, “maxxing” është lidhur pothuajse me gjithçka: nga të qëndruarit vetëm, “solo-maxxing”, tek estetika, “lookmaxxing”, duke kaluar te moda, “whimsy-maxxing”, dhe gjumi, “sleepmaxxing”. Ideja pas çdo varianti është se çdo fushë, çdo aspekt i veçantë i jetës, mund të përmirësohet e të shfrytëzohet në maksimum.

Gjithmonë mund të përmirësosh sasinë e proteinave që merr, të shtosh numrin e librave që lexon gjatë vitit apo të ndryshosh mënyrën e jetesës në tërësi. Ndoshta duke marrë shembull nga zakonet e gjyshërve, siç sugjeron “nonnamaxxing”.

Pra, në themel të këtij trendi qëndron premtimi i një përmirësimi pa fund, drejt një synimi që nuk dihet mirë cili është. Rëndësi ka të shtosh, siç sugjeron edhe vetë fjala, që ka një “x” më tepër. Të shtosh për të përmirësuar atë që, ndoshta, nuk arrin më ta kontrollosh ndryshe.

Pas “67”, “rage bait” dhe “brain rot”, a do të kemi sërish një fjalë të vitit që lind jashtë internetit?

“Në një vit të shënuar nga diskutimet mbi rolin e teknologjisë në shoqëri, ishte e natyrshme të zgjidhnim një fjalë të formësuar në internet”, shkruan Dictionary.com në faqen e vet.

Në fakt, do të ishte pothuajse e pamundur të mos e merrnim parasysh teknologjinë në zgjedhjet tona. Kjo vlen edhe për fjalën e vitit: jo rastësisht, mes termave kandidatë në listën e Dictionary.com ishte edhe “data center”, pra qendër të dhënash.

Megjithatë, në listë ishte edhe “affordability”, përballueshmëria e kostove, një koncept që është e pamundur të shpërfillet, veçanërisht në Itali, pas protestave kundër shtrenjtimit të jetesës. Ose “odyssey”, që, përveç obsesionit tonë të përbashkët me filmin e Christopher Nolanit, nënkupton edhe mundimin, peripecitë. Përse, atëherë, zgjedhja bie gjithmonë mbi një fjalë të lindur në botën digjitale?

Kjo prirje nuk kufizohet te Dictionary.com. Mes institucioneve dhe platformave që shpallin një fjalë të vitit, zakoni për ta zgjedhur atë drejtpërdrejt nga bota e internetit duket tashmë i konsoliduar.

Vitin e kaluar, për shembull, Oxford University Press zgjodhi “rage bait”. Një vit më parë kishte zgjedhur “brain rot”, pas “rizz” në vitin 2023 dhe “goblin mode” në vitin 2022. Po në vitin 2022, Merriam-Webster përzgjodhi “gaslighting”, ndërsa në vitin 2025, “slop”. Për Cambridge Dictionary, viti 2025 ishte viti i “parasocial”, kurse ai paraardhës, i “manifest”.

Të gjithë këta terma kanë një prani të fortë si në rrjetet sociale, ashtu edhe në të folurën e përditshme. Në fund të fundit, kush nuk ka përfshirë të paktën disa prej tyre në fjalorin e vet? Ose, së paku, nuk i ka dëgjuar diku?

Megjithatë, këto dy botë, ajo digjitale dhe ajo jashtë ekranit, ndonëse të ndërlidhura, nuk janë krejt e njëjta gjë. Mbetet të pyesim nëse ekziston ende një fjalë e aftë të niset nga bota reale.

Përse “maxxing” është fjala e vitit 2026?

Nëse do të na duhej të zgjidhnim një fytyrë përfaqësuese të fenomenit “maxxing”, mes kandidatëve do të ishte pa dyshim Bryan Johnson. Ai është protagonisti i “Don’t Die: The Man Who Wants to Live Forever”, dokumentarit që vitin e kaluar vuri në qendër të diskutimit jetëgjatësinë dhe mjetet që jemi të gatshëm të përdorim për të mposhtur vdekjen dhe plakjen.

Por, mbi të gjitha, dokumentari nxiti një tjetër reflektim: a ka kuptim të përpiqesh të kontrollosh sa më shumë një proces që, nga vetë natyra e tij, është i pamposhtshëm?

Të përmirësosh veten, mënyrën si i bën gjërat dhe rutinat e tua, në parim duket një synim i lavdërueshëm. Por është e vështirë të kuptosh vlerën e një tendence të mbështetur te kontrolli i çdo hollësie të jetës, që herë-herë shkon deri në delir. Këtë na e kanë treguar tashmë “The Substance” dhe “Death Becomes Her”.

Dhe nuk bëhet fjalë vetëm për estetikën apo bukurinë. Kontrolli i rreptë dhe i përpiktë i jetës, nga rutina e gjumit te numri i faqeve që duhet të lexojmë çdo mbrëmje, shpesh ngatërrohet me përmirësimin dhe me përdorimin sa më të mirë të kohës e të mundësive tona.

Pikërisht këtu trendi na del nga duart, duke cenuar spontanitetin dhe lirinë për të dalë ndonjëherë edhe jashtë rregullave.

Megjithatë, kjo nevojë nuk është e pakuptueshme. Ideja se kemi nën kontroll diçka, sado pak, në një jetë pa një pikë të qëndrueshme mbështetjeje, është ndoshta e vetmja mënyrë që na ka mbetur për ta mbrojtur atë.

Te gjërat e vogla gjumi, hobet e të tjera fshihet një mënyrë konkrete për t’i dhënë kuptim asaj që, në botën jashtë nesh, duket se nuk ka kuptim.

Po sikur “maxxing” të mos ishte rruga më e keqe?