Kontracepsioni falas për të rinjtë deri në 25 vjeç, Italia nis projektin pilot

Që prej 1 shtatorit, të rinjtë nga 14 deri në 25 vjeç që jetojnë në Alto Adige mund të kenë akses falas në disa prej metodave kryesore kontraceptive. Nga pilula dhe prezervativët te spiralet dhe implantet nënlëkurore, kostot do të mbulohen në kuadër të një projekti të ri pilot që synon të ndërhyjë jo vetëm te shtatzënitë e padëshiruara, por edhe te një problem më i gjerë: mungesa e informacionit mbi shëndetin seksual.

Programi përfshin pilulën kontraceptive, unazën vaginale, patch-in hormonal, implantin nënlëkuror, spiralet dhe prezervativët. Për pilulën, patch-in dhe unazën do të nevojitet recetë mjekësore, ndërsa metodat afatgjata do të ofrohen përmes strukturave shëndetësore.

Por projekti nuk është konceptuar thjesht si shpërndarje falas kontraceptivësh. Krahas tyre parashikohen këshillim, informacion dhe parandalim, në mënyrë që të rinjtë të mund të marrin vendime më të ndërgjegjshme për shëndetin seksual dhe riprodhues.

Vendimi vjen pas disa shifrave që kanë ngritur shqetësim në provincën e Bolzanos. Gjatë vitit 2025 u regjistruan 595 ndërprerje vullnetare të shtatzënisë, 13,3 për qind më shumë krahasuar me një vit më parë. Pothuajse gjysma e rasteve i përkisnin grave të moshës 18 deri në 29 vjeç.

Për autoritetet lokale, një nga barrierat që duhet hequr është pikërisht ajo ekonomike. Por të dhënat kombëtare tregojnë se kostoja është vetëm një pjesë e problemit.

Sipas Observatorit “Giovani e Sessualità” për vitin 2025, vetëm 45,4 për qind e të rinjve të anketuar deklaronin se përdornin rregullisht prezervativ, rreth 11 pikë përqindjeje më pak se në vitin 2019.

Edhe më shqetësuese janë të dhënat për grupmoshat më të reja. Mes 11 dhe 13 vjeçarëve, vetëm 37,2 për qind deklaronin përdorim të prezervativit, ndërsa 41,6 për qind thoshin se nuk e përdornin kurrë. Në të njëjtën grupmoshë, 9,8 për qind deklaronin se kishin kryer tashmë marrëdhënien e parë seksuale.

Problemi nuk është vetëm përdorimi i kontracepsionit, por edhe sa dinë të rinjtë për të.

Mbi 40 për qind e të anketuarve nuk e dinin se prezervativi, përveç parandalimit të shtatzënisë, ul edhe rrezikun e transmetimit të shumë infeksioneve seksualisht të transmetueshme. Rreth 44,5 për qind nuk arrinin t'i dallonin këto infeksione nga infeksione të tjera, ndërsa 43,9 për qind nuk kishin bërë asnjëherë një test për IST.

Edhe burimi nga ku merret informacioni ngre pikëpyetje. Pothuajse gjysma e të rinjve, 49 për qind, deklaronin se nuk flisnin me prindërit për seksin dhe kontracepsionin, ndërsa 53,2 për qind i kërkonin përgjigjet kryesisht në internet.

Në të njëjtën kohë, ekziston një kërkesë e qartë për edukim. 70,9 për qind dëshironin të dinin më shumë për infeksionet seksualisht të transmetueshme dhe mbrojtjen gjatë marrëdhënieve, ndërsa 54,2 për qind do të preferonin që këto njohuri t'i merrnin në shkollë. Nëntë në dhjetë të rinj dhe tetë në dhjetë prindër deklaroheshin në favor të edukimit seksual dhe emocional në shkolla nga profesionistë të kualifikuar.

Pikërisht këtu qëndron edhe rëndësia e eksperimentit të Alto Adige-s. Të bësh kontracepsionin falas heq një pengesë konkrete, por nuk mjafton.

Parandalim do të thotë edhe të dish cilën metodë të zgjedhësh, çfarë të mbron nga shtatzënia dhe çfarë nga infeksionet, kur duhet të bësh një test dhe kujt mund t'i drejtohesh pa turp apo frikë nga gjykimi.

Sepse një prezervativ falas është një fillim. Të dish pse, kur dhe si duhet përdorur është pjesa tjetër e së njëjtës histori.