Këto profesione janë e ardhmja
Disa zakone shoqërore duhet të ndryshojnë. Në Itali, burrat përbëjnë vetëm 23,6 për qind të personelit infermieror, 4 për qind të mësuesve të shkollës fillore dhe rreth 10 për qind të kujdestarëve për të moshuarit.
Një mesazh për djemtë që po përpiqen të kuptojnë çfarë duan të bëjnë “kur të rriten”: bëhuni infermierë, mësues, babysitter, profesorë, sekretarë, punonjës socialë, kujdesuni për të moshuarit. Zgjidhni edhe ato profesione të kujdesit që sot kryhen në pjesën dërrmuese nga gratë.
Jo vetëm sepse pritet të jenë ndër profesionet më të kërkuara në dekadat e ardhshme. Aftësia për t’u kujdesur për të tjerët ndikon edhe në mënyrën si kujdesemi për veten, mund të nxisë stile jetese më të shëndetshme dhe pasuron jetën emocionale e marrëdhëniet personale.
Në Strategjinë Europiane për Barazinë Gjinore 2026 deri në 2030, ndër masat që synojnë të balancojnë tregun e punës është edhe iniciativa “Boys in HEAL”, pra djemtë në shëndetësi, arsim, administratë dhe fusha të lidhura me kujdesin dhe edukimin.
Synimi është të tërheqë më shumë djem drejt formimit dhe profesioneve që sot perceptohen ende si “femërore”. Në njëfarë mënyre, është ana tjetër e politikave që prej vitesh përpiqen të afrojnë më shumë vajza me profesionet STEM, shkencë, teknologji, inxhinieri dhe matematikë, fusha që historikisht janë konsideruar “mashkullore”.
Sepse ku është shkruar që vetëm gratë duhet, apo dinë, të jenë mësuese, infermiere apo kujdestare?
Pse një burrë nuk mund të ketë prirje për një profesion ku në qendër është kujdesi për një tjetër dhe të gjejë aty po aq kënaqësi profesionale sa në çdo fushë tjetër?
Përgjigjja gjendet kryesisht te paragjykimet që vazhdojnë të jenë të rrënjosura në shoqëritë tona. Mjafton të hapësh disa tekste shkollore të ciklit fillor për të kuptuar sa shumë vazhdon të jetë e brendësuar ndarja tradicionale e roleve mes burrave dhe grave.
Pikërisht për këtë arsye ndryshimi duhet të nisë që në bankat e shkollës, në mënyrë që vajzat dhe djemtë të mund ta imagjinojnë veten në profesionet e së ardhmes me më pak kufizime dhe më pak ide të paracaktuara për atë që “i shkon” një burri apo një gruaje.
Shifrat tregojnë sa e fortë mbetet ndarja
Në Itali, burrat përbëjnë vetëm 23,6 për qind të profesionistëve të infermierisë.
Mes mësuesve të shkollave fillore janë vetëm 4 për qind.
Në arsimin parashkollor përqindja bie në vetëm 0,6 për qind.
Edhe mes kujdestarëve për të moshuarit, burrat janë rreth 10 për qind.
Por këto shifra nuk janë një fat i paracaktuar. Janë rezultat i zakoneve dhe pritshmërive shoqërore që mund dhe duhet të ndryshojnë.
Një studim i kryer në Shtetet e Bashkuara ka treguar se nga vitet ’50 deri më sot rreth 70 profesione që dikur konsideroheshin tipikisht mashkullore janë bërë gjithnjë e më shumë të dominuara nga gratë. Në drejtimin e kundërt, rreth 30 profesione që më parë perceptoheshin si kryesisht femërore kanë tërhequr gjithnjë e më shumë burra.
Pra, tregu i punës nuk është i pandryshueshëm. As ajo që konsiderojmë “punë për burra” apo “punë për gra”.
Problemi është edhe ekonomik
Profesionet ku gratë janë shumicë janë shpesh edhe ato që paguhen më pak.
Prandaj, nëse duam të tërheqim më shumë djem drejt punëve të kujdesit, nuk mjafton vetëm t’u themi se këto profesione janë të rëndësishme.
Duhet të rritet edhe vlera ekonomike që u jepet.
Nevojiten paga dhe stimuj që njohin rëndësinë shoqërore të punëve të kujdesit, diçka për të cilën u fol shumë edhe gjatë pandemisë, kur u bë e qartë se sa thelbësore janë këto profesione për funksionimin e një shoqërie.
Po ashtu duhet të ndryshojë mënyra e formimit profesional, praktikat e punësimit duhet të bëhen më neutrale dhe përshkrimet e vendeve të punës duhet të heqin dorë nga gjuha që i drejtohet automatikisht vetëm një gjinie.
Nuk duhet të jetë më normale të lexojmë një njoftim pune që kërkon “sekretare”, sikur pozicioni të ishte vetvetiu i destinuar për një grua.
Edhe vendet e punës duhet të bëhen më gjithëpërfshirëse për burrat që hyjnë në profesione të dominuara tradicionalisht nga gratë.
Edhe familja ka një rol
Pritshmëritë e familjes ndikojnë shumë në mënyrën si të rinjtë zgjedhin profesionin.
Nëse një djalë dëshiron të bëhet edukator në kopsht, reagimi nuk duhet të jetë habi, ironi apo dyshim mbi maskulinitetin e tij.
Përkundrazi, duhet të inkurajohet ajo pjesë e maskulinitetit që lidhet me empatinë, kujdesin, aftësinë për të dëgjuar dhe për të krijuar siguri emocionale.
Jo vetëm për karrierën e tij, por edhe për zhvillimin personal.
Sepse barazia gjinore nuk është një projekt nga i cili përfitojnë vetëm gratë.
Kur djemtë lejohen të zgjedhin më lirshëm profesionet, të shprehin empatinë dhe të ndërtojnë një identitet që nuk kufizohet nga stereotipet tradicionale të burrërisë, fitojnë edhe ata.
Dhe bashkë me ta, fiton e gjithë shoqëria.
