Kanceri i gjirit, si ndikon diagnostikimi i hershëm te operacioni dhe rindërtimi

Kur flasim për kancerin e gjirit, një nga gjërat më të rëndësishme për t’u kuptuar është se kirurgjia onkologjike dhe ajo rindërtuese sot janë gjithnjë e më shumë pjesë e të njëjtit proces.

Qëllimi kryesor mbetet gjithmonë trajtimi i sëmundjes. Por kjo nuk do të thotë se duhet harruar gjithçka që vjen më pas: trupi, imazhi që gruaja ka për veten, cilësia e jetës dhe mënyra se si do të rikthehet të shohë veten në pasqyrë.

Pikërisht këtu parandalimi dhe, mbi të gjitha, diagnostikimi i hershëm marrin një rëndësi të jashtëzakonshme. Për këtë temë, Elle Italia ka biseduar me Mauro Barone, mjek specialist në kirurgjinë plastike, rindërtuese dhe estetike. 

Diagnostikimi i hershëm mund të ndryshojë llojin e ndërhyrjes
“Një diagnozë e hershme nuk do të thotë automatikisht se mund të shmanget mastektomia”, shpjegon doktor Barone.

Çdo tumor ka karakteristika biologjike, përmasa dhe vendndodhje të ndryshme, ndërsa çdo paciente ka historinë e saj klinike. Prandaj do të ishte e gabuar të premtohej se zbulimi i hershëm e përjashton gjithmonë heqjen e plotë të gjirit.

Megjithatë, ai rrit mundësinë që sëmundja të identifikohet kur ndodhet ende në një stad fillestar dhe që, kur është e sigurt nga pikëpamja onkologjike, të përdoret një kirurgji më konservative.

Në disa raste mund të hiqet vetëm një pjesë e gjirit dhe, gjatë së njëjtës ndërhyrje, të rimodelohet indi që mbetet.

Kjo quhet kirurgji onkoplastike: kirurgjia onkologjike dhe parimet e kirurgjisë plastike punojnë së bashku, fillimisht për të garantuar heqjen e plotë të sëmundjes dhe njëkohësisht për të ruajtur sa më shumë formën, përmasat dhe simetrinë e gjirit.

Për këtë arsye, parandalimi dhe rindërtimi janë shumë më të lidhur nga sa mund të duket. Të mbërrish më herët te diagnoza mund të nënkuptojë, në disa raste, më shumë alternativa kirurgjikale.

Kur është e nevojshme mastektomia?
Kur duhet të hiqet i gjithë gjiri, bëhet e nevojshme kirurgjia rindërtuese.

“Një nga idetë që do të doja të tejkalohej është se rindërtimi është thjesht momenti kur vendoset një protezë”, thotë Barone.

Rindërtimi i gjirit është një proces shumë më kompleks dhe nuk ekziston një zgjidhje e vetme, e përshtatshme për çdo grua.

Kur kushtet onkologjike dhe anatomike e lejojnë, mund të realizohet një mastektomi që ruan lëkurën dhe, në raste të përzgjedhura, edhe kompleksin areolë-thithkë.

Indi i gjirit hiqet, por kirurgët përpiqen të ruajnë sa më shumë “mbështjellësin” natyror të tij, brenda të cilit kryhet më pas rindërtimi.

Në raste të tjera kjo nuk është e mundur ose nuk rekomandohet.

“Prioriteti mbetet gjithmonë siguria onkologjike. Rindërtimi duhet t’i përshtatet trajtimit të tumorit, kurrë e kundërta”, thekson mjeku. 

Si rindërtohet gjiri?
Mundësitë janë të ndryshme dhe zgjedhja varet nga pacientja, lloji i ndërhyrjes onkologjike, cilësia e indeve, trajtimet që janë kryer ose planifikohen, si edhe nga karakteristikat anatomike.

Një nga mundësitë është rindërtimi me protezë.

Në disa raste mund të vendoset menjëherë një protezë përfundimtare. Në të tjera përdoret fillimisht një zgjerues i përkohshëm i indeve, i cili i përgatit ato gradualisht dhe më pas zëvendësohet me protezën definitive.

Ekziston edhe rindërtimi autolog, ku përdoren indet e vetë pacientes, të marra nga zona të tjera të trupit, për të rikrijuar gjirin.

Këto janë operacione më komplekse dhe mund të përfshijnë edhe teknika mikrokirurgjikale, por për disa gra përfaqësojnë një mundësi shumë të rëndësishme.

Në raste të tjera mund të ndërthuren teknika të ndryshme.

“Nuk ekziston një rindërtim ‘më i mirë’ në mënyrë absolute”, shpjegon Barone. “Ekziston rindërtimi më i përshtatshëm për atë grua dhe për atë rrugëtim të caktuar onkologjik.”  

Kur kryhet rindërtimi?
Kur është e mundur, rindërtimi mund të bëhet menjëherë, gjatë të njëjtës ndërhyrje me mastektominë.

Kjo do të thotë se pacientja hyn në sallën e operacionit për trajtimin onkologjik dhe del prej saj me procesin rindërtues tashmë të nisur ose, në disa raste, të përfunduar.

Megjithatë, kjo nuk është gjithmonë zgjedhja më e përshtatshme.

Nevoja për radioterapi, gjendja e indeve, lloji i tumorit, shëndeti i përgjithshëm i pacientes dhe elementë të tjerë të trajtimit mund të sugjerojnë që rindërtimi të shtyhet ose të realizohet në disa etapa.

Për këtë arsye është thelbësore që kirurgu i gjirit, onkologu, radioterapisti dhe kirurgu plastik të bashkëpunojnë që nga fillimi.

“Rindërtimi nuk duhet të mendohet vetëm pasi sëmundja është trajtuar. Kur është e mundur, duhet të jetë pjesë e planifikimit terapeutik që në fillim”, thotë specialisti. 

Rindërtimi nuk do të thotë të kthehesh saktësisht si më parë
Mjeku këmbëngul se gratë duhet të informohen me transparencë për atë që mund të presin.

Një gji i rindërtuar nuk është një gji që nuk është operuar kurrë.

Mund të ketë shenja, ndryshime të ndjeshmërisë dhe nevojë për më shumë se një ndërhyrje. Edhe rezultati mund të ndryshojë me kalimin e kohës, bashkë me trupin e pacientes.

“Rindërtimi nuk do të thotë të fshish atë që ka ndodhur”, shpjegon Barone.

Do të thotë të përpiqesh të rikthesh formën, volumin, përmasat dhe simetrinë në mënyrën më natyrale të mundshme, gjithmonë brenda kufijve që ka vendosur trajtimi onkologjik.

Dhe mbi të gjitha do të thotë të kujtosh se po trajtohet një person, jo vetëm një sëmundje.  Pasted text

Parandalimi mbetet mesazhi më i rëndësishëm
Nga këndvështrimi i një kirurgu plastik rindërtues mund të duket paradoksale, por një nga rezultatet më të mira të mjekësisë është që, kur është e mundur, të ketë më pak nevojë për rindërtim.

Kirurgjia e sotme mund të arrijë rezultate që disa dekada më parë ishin të paimagjinueshme. Megjithatë, asnjë teknikë rindërtuese nuk mund ta zëvendësojë vlerën e diagnostikimit të hershëm.

Parandalimi do të thotë të ndiqen programet e kontrollit të rekomanduara sipas moshës dhe profilit të rrezikut, të njihet historia familjare dhe të flitet me mjekun kur ekzistojnë faktorë të veçantë rreziku ose kur vërehet diçka ndryshe nga zakonisht.

Nuk duhet pritur medoemos derisa të ndihet një nodul. Disa forma të tumorit mund të identifikohen përmes ekzaminimeve përpara se të bëhen të prekshme.

“Të kryesh kontrollet nuk do të thotë të jetosh me frikën se mund të sëmuresh”, nënvizon kirurgu. “Do të thotë pikërisht e kundërta: të përdorësh mjetet që kemi sot për ta kërkuar sëmundjen përpara se ajo të shfaqet vetë.”

Nëse vjen një diagnozë, sot ekzistojnë rrugë multidisiplinare ku trajtimi onkologjik, rindërtimi dhe cilësia e jetës mund të mendohen së bashku.

“Si kirurg plastik dhe rindërtues, shpesh i takoj gratë në një moment kur trupi i tyre është bërë në mënyrë të pashmangshme pjesë e historisë së sëmundjes”, thotë Barone.

“Detyra ime nuk është ta fshij atë histori, por të përpiqem, kur është e mundur, që sëmundja të mos jetë e vetmja gjë që një grua sheh kur rikthehet të shohë veten në pasqyrë.”

Por gjithçka që mund të bëhet përpara se kjo histori të nisë, përmes informacionit, kontrolleve dhe diagnostikimit të hershëm, mbetet edhe më e rëndësishme.