A po bëhen realitet fluturimet pa fëmijë në bord?

Pranverën e ardhshme, nga New Yorku do të niset një fluturim i JetBlue i rezervuar vetëm për të rritur. Por a do të ishte e ligjshme një formulë e tillë në Itali? Dhe përtej ligjit, a është e drejtë të përjashtohen fëmijët nga një shërbim transporti?

Herët a vonë, pothuajse çdo pasagjeri i ndodh të gjendet në të njëjtin rresht, ose shumë pranë, me një foshnjë që qan nga ngritja deri në ulje. Nuk është një përvojë e këndshme për askënd dhe aq më pak për prindërit, të cilët zakonisht janë të vetëdijshëm për shqetësimin që mund t’u shkaktohet udhëtarëve të tjerë.

Prej vitesh diskutohet për mundësinë e fluturimeve adults only, vetëm për të rritur. Tashmë, të paktën për një udhëtim të veçantë në Shtetet e Bashkuara, kjo ide po bëhet realitet.  

JetBlue dhe kompania e kroçerave Virgin Voyages kanë njoftuar një bashkëpunim që ofron një eksperiencë pushimesh pa fëmijë që nga momenti i nisjes.

Paketa quhet Do Not Disturb dhe përfshin dy fluturime të JetBlue të rezervuara për pasagjerë të rritur, si edhe një kroçerë katërnetëshe në një anije të Virgin Voyages, kompani që prej fillimit pranon vetëm persona në moshë madhore.

Fluturimi do të lidhë New Yorkun me Fort Lauderdale, në Florida, dhe do të përfshijë edhe kthimin.

Megjithatë, nuk bëhet fjalë për një biletë që mund të blihet në një linjë të zakonshme ajrore. Fluturimi është pjesë e një pakete të plotë turistike së bashku me kroçerën.

Për Virgin Voyages, ky është zgjerimi në ajër i një eksperience që kompania e ofron prej vitesh në det. Për JetBlue, përkundrazi, është një eksperiment tregtar që, nëse rezulton i suksesshëm, mund të hapë rrugën për forma të reja udhëtimi.

Mes rehatisë dhe diskriminimit
Pyetja që ngrihet është e thjeshtë, por jo edhe përgjigjja: a duhet t’u jepet të rriturve mundësia të zgjedhin një fluturim pa fëmijë, apo përjashtimi i të miturve e shndërron një kërkesë për më shumë qetësi në një formë diskriminimi?

Për disa udhëtarë, të kalosh disa orë pranë një foshnjeje që qan mund ta bëjë të pamundur gjumin, leximin apo thjesht çlodhjen. Ky shqetësim është i kuptueshëm, veçanërisht gjatë fluturimeve të gjata.

Por të qarat e një fëmije në avion nuk janë domosdoshmërisht pasojë e neglizhencës së prindërve apo e një sjelljeje që mund të kontrollohet lehtësisht.

Ekziston edhe një shpjegim fiziologjik.

Presioni në vesh rregullohet përmes tubit të Eustakut, një kanal që te fëmijët është më i ngushtë sesa te të rriturit. Gjatë ngritjes dhe uljes së avionit, ndryshimet e presionit mund të shkaktojnë dhimbje dhe parehati.

Për një foshnjë, e cila ende nuk mund ta kuptojë apo menaxhojë atë ndjesi, e qara është reagimi më i natyrshëm.

Para se të ndalohen fëmijët, a mund të ndihmohen më shumë prindërit?
Përpara se të imagjinohen avionë apo kabina tërësisht të ndaluara për të vegjlit, kompanitë ajrore mund të investojnë në zgjidhje të dobishme për të gjithë.

Prindërve mund t’u ofrohen materiale të qarta me këshilla praktike për ngritjen dhe uljen, për lehtësimin e dhimbjes së veshëve dhe për mënyrën si mund t’i mbajnë fëmijët të qetë gjatë udhëtimit.

Shumë prindër udhëtojnë për herë të parë me një foshnjë dhe mund të mos dinë si të përgatiten për situata të tilla.

Për fëmijët më të mëdhenj, kompanitë mund të krijojnë aktivitete, përmbajtje dhe forma argëtimi të përshtatura sipas grupmoshave.

Kjo nuk do ta eliminonte çdo zhurmë, por mund ta bënte fluturimin më të menaxhueshëm si për familjet, ashtu edhe për pasagjerët e tjerë.

A do të ishte e ligjshme një nismë e tillë në Itali?
Në Itali, një fluturim i rezervuar vetëm për të rritur do të ngrinte çështje të rëndësishme juridike.

Avokati Marco Tazzoli argumenton se një përjashtim i tillë mund të përplaset me nenin 3 të Kushtetutës italiane, i cili sanksionon parimin e barazisë dhe mbrojtjen nga diskriminimi. Megjithatë, zbatimi konkret i këtij parimi mbi një ofertë të caktuar tregtare do të kërkonte një vlerësim të posaçëm ligjor.  Pasted text

Një element vendimtar do të ishte natyra e shërbimit.

Sipas Tazzoli-t, nëse bëhet fjalë për një linjë të zakonshme apo për transport publik, përjashtimi i fëmijëve do të ishte shumë më i vështirë për t’u justifikuar. Në këtë rast hyn në lojë e drejta e lëvizjes, e cila nuk mund të trajtohet vetëm si një preferencë tregtare e kompanisë.

Në Itali, neni 187 i rregullores së zbatimit të Tekstit Unik të Ligjeve të Sigurisë Publike përcakton gjithashtu se ofruesit e shërbimeve nuk mund ta refuzojnë pa një arsye të ligjshme një klient që është i gatshëm të paguajë.

Dhe, sipas avokatit, bezdia e shkaktuar nga të qarat e një fëmije nuk do të përbënte automatikisht një arsye objektivisht të ligjshme.

Po hotelet “adults only”?
Çështja diskutohet prej kohësh edhe në sektorin e hotelerisë, ku ekzistojnë struktura të deklaruara si adults only.

Megjithatë, situata mbetet në një zonë gri.

Nuk mund të thuhet se të gjitha hotelet vetëm për të rritur janë automatikisht të paligjshme. Por as nuk mund të merret si e mirëqenë se çdo përjashtim i përgjithshëm i fëmijëve është gjithmonë i ligjshëm.

Nëse një familje përpiqet të rezervojë në një strukturë që nuk pranon fëmijë dhe kërkesa refuzohet, ajo mund ta kundërshtojë vendimin.

Në praktikë, megjithatë, pak klientë do të ishin të gatshëm të përballonin kohën dhe shpenzimet e një procesi ligjor vetëm për një rezervim pushimesh.

A mund të jenë zgjidhja zonat vetëm për të rritur?
Një kompromis më i arsyeshëm mund të ishte krijimi i zonave të kufizuara vetëm për të rritur, pa ua ndaluar fëmijëve dhe familjeve të gjithë fluturimin.

Në këtë mënyrë, ata që kërkojnë më shumë qetësi mund të zgjedhin një pjesë të veçantë të kabinës, ndërsa familjeve nuk u mohohet mundësia për të udhëtuar.

Sipas Tazzoli-t, zonat child free duhet të mbeten të kufizuara dhe nuk duhet të zënë të gjithë avionin.  Pasted text

Sigurisht, edhe një zgjidhje e tillë duhet të respektojë rregullat e sigurisë dhe detyrimin që fëmijët të vendosen pranë prindërve apo personave përgjegjës.

Dallimi është i rëndësishëm: një gjë është t’u ofrosh disa pasagjerëve një hapësirë më të qetë dhe krejt tjetër t’u ndalosh një kategorie të tërë njerëzish të përdorin një shërbim transporti.

Fluturimi i JetBlue mbetet, për momentin, një eksperiment i lidhur me një paketë të posaçme turistike dhe jo fillimi zyrtar i linjave të zakonshme pa fëmijë.

Por debati që hap është shumë më i gjerë: deri ku mund të shkojë industria e udhëtimeve për të ofruar rehati dhe në cilin moment rehatia e njërit nis të kufizojë të drejtën e tjetrit për të qenë pjesë e së njëjtës hapësirë?