6 ushqime që janë më të shëndetshme nga sa mendojmë

Në ushqyerje ndodh shpesh e njëjta gjë: sot një ushqim shpallet “i keq”, nesër rikthehet si superfood. U ndodhi vezëve, yndyrnave, patateve, kafesë dhe shumë ushqimeve të tjera që për vite me radhë i kemi ngrënë me një ndjenjë të panevojshme faji.

Në realitet, shumë pak ushqime janë thjesht “të mira” ose “të këqija”. Ka shumë më tepër rëndësi sasia, shpeshtësia, mënyra si i gatuajmë dhe çfarë vendi zënë në dietën tonë.

Këto janë gjashtë ushqime që ndoshta meritojnë një reputacion pak më të mirë.

1. Parmigiano

Po, është kalorik dhe përmban yndyrna të ngopura e mjaft kripë. Por kjo nuk e bën automatikisht një ushqim për t’u shmangur.

Parmigiano është një burim shumë i mirë proteinash, kalciumi, fosfori dhe vitaminë B12. Pikërisht për shkak të shijes së fortë, zakonisht mjafton edhe një sasi e vogël për t’i dhënë shumë shije një pjate.

Nëse nuk keni nevojë të kufizoni kripën ose yndyrnat e ngopura për arsye shëndetësore, pak Parmigiano mund të jetë fare mirë pjesë e një diete të ekuilibruar.

Pra, jo, një grirje sipër makaronave nuk e “prish” vaktin.

2. Kafeja

Kafeja ka kaluar nga “zakon i keq” në një nga pijet më të studiuara në botë.

Nëse pihet pa shumë sheqer, shurupe apo kremra, është pothuajse pa kalori dhe përmban polifenole me veprim antioksidues.

Kafeina mund të ndihmojë përkohësisht në vigjilencë, përqendrim dhe performancë fizike. Ndërkohë, studimet vëzhguese e kanë lidhur konsumin e moderuar të kafesë me rrezik më të ulët për disa sëmundje kronike.

Por “e shëndetshme” nuk do të thotë “sa më shumë, aq më mirë”.

Nëse ju jep ankth, rrahje të shpejta zemre, refluks ose ju prish gjumin, organizmi po ju thotë shumë qartë ku është kufiri.

3. Çokollata e zezë

Nuk ka nevojë të hiqni dorë nga çokollata për të ngrënë shëndetshëm.

Çokollata e zezë, sidomos ajo me përqindje të lartë kakaoje, përmban flavanole, magnez, hekur dhe përbërës të tjerë të kakaos me aktivitet antioksidues.

Kjo nuk e kthen në ilaç dhe sigurisht nuk do të thotë se “parandalon Alzheimerin”, por një sasi e vogël çokollate të zezë mund të jetë pjesë fare normale e një diete të mirë.

Edhe këtu fjala kyçe është sasia.

Një ose dy copa çokollatë me 70% kakao janë diçka tjetër nga gjysma e tabletës çdo mbrëmje me idenë se po merr antioksidantë.

4. Patatet

Patatet janë ndër ushqimet që kanë vuajtur më shumë nga frika ndaj karbohidrateve.

Vetë patatja, megjithatë, nuk është problem.

Ajo përmban kalium, vitaminë C, vitaminë B6 dhe, sidomos kur hahet me lëkurë, edhe fibra.

Problemi zakonisht është mënyra si e përgatisim.

Një patate e zier ose e pjekur nuk ka shumë lidhje ushqyese me patatet e skuqura në vaj, të shoqëruara me salca dhe shumë kripë.

Edhe një detaj interesant: patatet e gatuara dhe më pas të ftohura krijojnë më shumë niseshte rezistente, një lloj karbohidrati që sillet disi si fibër dhe mund të jetë i dobishëm për mikrobiotën e zorrëve.

Pra, patatet nuk kanë nevojë të “ndalohen”. Thjesht duhen gatuar si patate, jo kthyer çdo herë në french fries.

5. Bananet

“Kanë shumë sheqer” është një nga arsyet më të zakonshme pse disa njerëz i shmangin.

Por një banane është ende një frut, jo një ëmbëlsirë.

Përmban karbohidrate që japin energji, kalium, vitaminë B6, vitaminë C dhe fibra. Është veçanërisht praktike para aktivitetit fizik, sepse tretet lehtë dhe siguron energji relativisht shpejt.

Një banane me pak kos, gjalpë kikiriku, arra ose bajame mund të jetë edhe një snack shumë më i plotë dhe më ngopës.

Sa më e pjekur banania, aq më shumë një pjesë e niseshtesë është kthyer në sheqerna të thjeshta. Por kjo nuk do të thotë se një banane e pjekur është “e keqe”.

Përsëri, konteksti ka më shumë rëndësi sesa frika nga një ushqim i vetëm.

6. Gjalpi

Gjalpi është ndoshta ushqimi ku duhet më shumë ekuilibër.

Është i pasur me yndyrna të ngopura dhe, për shëndetin kardiovaskular, vaji i ullirit ekstra i virgjër mbetet përgjithësisht zgjedhja më e mirë për përdorim të përditshëm.

Por kjo nuk do të thotë se gjalpi duhet trajtuar si helm.

Në sasi të vogla, mund të jetë pjesë e një diete të ekuilibruar dhe përmban vitamina të tretshme në yndyrë, sidomos vitaminë A.

Ajo që nuk duhet ekzagjeruar është ideja se gjalpi është një burim i jashtëzakonshëm i butiratit për zorrën. Butirati prodhohet kryesisht nga bakteret e zorrëve kur fermentojnë fibra ushqimore, prandaj për mikrobiotën janë shumë më të rëndësishme perimet, bishtajoret, drithërat integrale dhe frutat.

Një shtresë e hollë gjalpë mbi bukë të mirë? Absolutisht mund të ketë vend.

Ta zëvendësojmë vajin e ullirit me gjalpë në çdo vakt sepse “është natyral”? Jo.

Në fund, ndoshta problemi më i madh me ushqyerjen moderne nuk është Parmigiano, patatja apo një copë çokollatë.

Është tendenca për ta kthyer ushqimin në moral.

“E pastër.” “E pistë.” “E mirë.” “E keqe.”

Një dietë e shëndetshme nuk ndërtohet duke pasur frikë nga gjashtë ushqime. Ndërtohet nga ajo që bëjmë shumicën e kohës: shumë ushqime të freskëta, perime, fruta, proteina të mira, fibra, yndyrna cilësore dhe një raport normal me atë që hamë.

Edhe kënaqësia, në fund të fundit, është pjesë e ushqyerjes.