Tani, mund ta mendoni të pranueshme, në fushën ligjore, se njerëzit bashkëpunojnë duke besuar në të njëjtat trillime. Miliona njerëz mblidhen bashkë për të ndërtuar një katedrale ose një xhami në një kryqëzatë ose në një xhihad, sepse ata të gjithë besojnë në të njëjtat histori rreth Zotit, parajsës dhe ferrit. Por ajo që dua të theksoj është se, ekzaktësisht i njëjti mekanizëm shtrihet në të gjitha format e bashkëpunimit masiv tek njeriu, dhe jo vetëm në fushën e fesë.

Për shembull, merrni fushën ligjore. Shumica e sistemeve ligjore sot në botë bazohen tek besimi mbi të drejtat e njeriut. Por çfarë janë të drejtat e njeriut? Të drejtat e njeriut, ashtu si Zoti dhe parajsa, janë thjesht një histori që e kemi shpikur ne. Ato nuk janë një realitet objektiv; dhe ato nuk janë një lloj ndikimi biologjik rreth homo sapiens. Merrni një qenie njerëzore, çajeni barkun, shikoni brenda, dhe do të gjeni zemrën, veshkët, neuronet, hormonet, ADN-në, por nuk do të gjeni të drejtat e tij. I vetmi vend ku do të gjeni të drejtat e njeriut është tek historitë që ne kemi shpikur dhe përhapur gjatë shekujve të fundit. Ato mund të jenë histori shumë pozitive, histori shumë të mira, por ato ende mbeten histori të trilluara që i kemi shpikur ne.

E njëjta gjë vlen edhe për sferën politike. Faktorët më të rëndësishëm në politikën moderne janë shtetet dhe kombet. Por çfarë janë shtetet dhe kombet? Ato nuk janë një realitet objektiv. Një mal është një realitet objektiv. Ju mund ta shikoni atë, ta prekni dhe ta nuhasni. Por një komb dhe një shtet, si Izraeli, Irani, Franca ose Gjermania, janë thjesht histori që ne i kemi shpikur dhe ndaj të cilave jemi lidhur jashtëzakonisht shumë.

E njëjta gjë vlen edhe për fushën ekonomike. Faktorët më të rëndësishëm sot në ekonominë globale janë kompanitë dhe korporatat. Shumë prej nesh sot, ndoshta, punojnë në një korporatë, si Google, Toyota ose McDonald's. Çfarë janë këto gjëra me saktësi? Ato janë ato që avokatët i quajnë trillime ligjore. Ato janë histori të shpikura dhe të ruajtura nga ‘magjistarët e pushtetit’, që ne i gjuajmë avokatë (qesh).

Dhe çfarë bëjnë të gjitha korporatat sot?

Shumica përpiqen të bëjnë para. Megjithatë, çfarë janë paratë? Përsëri, paratë nuk janë një realitet objektiv; ato nuk kanë asnjë vlerë objektive. Merrni këtë copë letër të gjelbër, një kartmonedhë dollari. Shikojeni – ajo nuk ka asnjë vlerë. Ju nuk mund ta hani, nuk mund ta pini, nuk mund ta vishni atë. Por më pas erdhën këta mjeshtër të rrëfimit – bankierët e mëdhenj, ministrat e financave, kryeministrat – dhe ata na tregojnë një histori shumë bindëse: ‘Shikoni, a e shikoni këtë letër të gjelbër? Në fakt, ajo vlen sa 10 banane.’

Dhe nëse unë e besoj këtë, dhe ju e besoni këtë, dhe çdo njeri e beson atë, në fakt kjo gjë funksionon. Unë mund ta marr këtë copë letër të pavlefshme, të shkoj në supermarket, t’ia jap atë një të panjohuri që nuk e kam takuar kurrë më parë, dhe në këmbim, të marr banane të vërteta që mund t’i ha në të vërtetë. Kjo është diçka e mrekullueshme. Këtë nuk mund ta bësh kurrë me shimpanzetë.

Edhe shimpanzetë, sigurisht, bëjnë tregti: ‘Po, ti më jep një arrë kokosi, dhe unë të jap një banane.’ Kjo mund të funksionojë. Por, ti më jep mua një copë letër pa vlerë dhe ti pret që unë të të jap një banane? Në asnjë mënyrë! Çfarë kujton ti se jam unë, njeri?

Burimi: https://www.youtube.com/watch?v=As8XkJNaHbs