Shtatëdhjetëmijë vjet më parë, paraardhësit tanë ishin kafshë të parëndësishme. Gjëja më e rëndësishme për të ditur për njerëzit parahistorikë është se ata ishin të parëndësishëm. Ndikimi i tyre në botë nuk ishte më i madh se ai i një kandili deti, i një mize, ose i një qukapiku. Në krahasim me këtë, ne sot kontrollojmë planetin.

Pyetja që ngrihet është:

Si arritëm ne nga atje këtu?
Si u kthyem ne, njerëzit nga majmunë të parëndësishëm, të cilët shikonin punën e tyre në një cep të Afrikës, në sundues të planetit Tokë?

Zakonisht, ne kërkojmë të gjejmë ndryshimin ndërmjet nesh dhe të gjitha kafshëve të tjera në nivel individual. Ne duam të besojmë se – unë dua të besoj se – tek unë ka diçka të veçantë rreth meje, rreth trupit tim, rreth trurit tim, që më bën kaq superior ndaj një qeni, një derri, apo një shimpanzeje. Por e vërteta është se, në nivel individual, unë jam jashtëzakonisht i ngjashëm me një shimpaze.

Dhe nëse ju merrni mua dhe një shimpaze dhe na vendosni bashkë në një ishull të vetmuar, dhe ne do të duhej të luftonim për mbijetesën tonë për të parë se kush mbijeton më mirë, unë do të vija bast për shimpazenë, dhe jo për veten. Dhe nuk ka asgjë që nuk shkon me mua personalisht këtu. Ma merr mendja se nëse marr secilin prej jush, dhe t’ju lë vetëm me një shimpaze në një ishull, shimpazeja do t’ia dilte shumë më mirë sesa secili prej jush.

Dallimi i vërtetë ndërmjet njerëzve dhe të gjitha kafshëve nuk qëndron në nivel individual, por në nivel kolektiv. Njerëzit kontrollojnë planetin, sepse ne jemi të vetmet kafshë që mund të bashkëpunojmë së bashku në mënyrë fleksibile dhe në një numër shumë të madh njerëzish. Tani, ka edhe kafshë të tjera – si insektet sociale, bletët, milingonat – të cilat gjithashtu bashkëpunojnë në një numër të madh, por ato nuk e bëjnë dot këtë në një mënyrë fleksibile.

Bashkëpunimi i tyre është shumë i ngurtë. Në mënyrë bazike kjo është vetëm një mënyrë sipas së cilës funksionon një zgjua. Dhe nëse ka një mundësi apo një rrezik të ri, bletët nuk mund ta rishpikin sistemin e tyre social brenda natës. Ato nuk mund ta bëjnë këtë, për shembull, të ekzekutojnë mbretëreshën dhe të ngrenë një republikë bletësh, apo një diktaturë komuniste me bletë punëtore.

Kafshët e tjera, si gjitarët socialë – ujqërit, elefantët, delfinët dhe shimpazetë – mund të bashkëpunojnë me më shumë fleksibilitet, por edhe ata e bëjnë këtë në një numër të vogël, sepse bashkëpunimi midis shimpazesh është i bazuar në njohuritë intime, ndër të tjera. Unë jam një shimpaze dhe ti je një shimpaze, dhe unë dua të bashkëpunoj me ty. Kam nevojë të të njoh personalisht.

Çfarë lloj shimpazeje je?

A je një shimpaze e mirë?

A je një shimpaze e keqe?

A mund të kem besim te ti?

Nëse nuk të njoh, atëherë si mund të bashkëpunoj me ty?

E vetmja kafshë që mund t’i kombinojë të dyja këto aftësi bashkë dhe të bashkëpunojë, së bashku në nivel fleksibiliteti dhe në një numër më të madh, jemi ne, Homo sapiens. Një kundër një, ose madje 10 kundër 10, shimpazetë mund të jenë më të mira se ne.

Por, nëse hedh 1,000 njerëz kundër 1,000 shimpazesh, njerëzit do të fitojnë me lehtësi, për arsyen e vetme se 1,000 shimpazesh nuk mund të bashkëpunojnë të gjitha me njëra-tjetrën. Edhe nëse përpiqesh tani të mbushësh Rrugën "Oxford" me 100,000 shimpazesh, ose në Stadiumin "Wembley" ose në Sheshin e Tienanmen-it ose në Vatikan, do të ketë kaos, kaos total. Vetëm përfytyrojeni Stadiumin "Wembley" me 100,000 shimpazesh.

Çmenduri!

Burimi: https://www.youtube.com/watch?v=As8XkJNaHbs